اگر به جای روغن ۱۰ ۴۰ روغن ۲۰ ۵۰ بریزیم چه می شود؟

سوال مهم در صورتی که در خودروی خودمان که باید مطابق دفترچه سازنده در آن 10 40 استفاده شود، اگر به جای روغن ۱۰ ۴۰ روغن ۲۰ ۵۰ بریزیم چه می شود؟ اگر به جای روغن 10W-40، روغن 20W-50 بریزید، رفتار موتور در دو زمان مهم تغییر می‌کند: هنگام روشن شدن سرد و هنگام کارکرد در دمای بالا.

عدد اول یعنی 20W نشان می‌دهد روغن در سرما غلیظ‌تر از 10W است، و عدد دوم یعنی 50 یعنی در دمای کاری هم از 40 غلیظ‌تر می‌ماند. همین دو تفاوت، اثر اصلی را روی استارت، روغن‌رسانی، صدا، مصرف سوخت و حتی عمر بعضی قطعات می‌گذارد. پیرو این کلیات، در خصوص فرق روغن موتور 10 40 و 20 50 در وضعیت‌های مختلف، نکاتی را در روگانو واکاوی خواهیم کرد. بخصوص اگر قصد خرید روغن موتور را دارید، ممکن است این سوال شما باشد.

تفاوت روغن موتور 10 40 و 20 50

20W-50 به جای 10W-40 در موتور سالم و مدرن، بیشتر وقت‌ها انتخاب خوبی نیست، چون استارت سرد را سخت‌تر می‌کند و روغن‌رسانی اولیه را به تأخیر می‌اندازد.

اما در موتورهای قدیمی‌تر، فرسوده‌تر یا در هوای خیلی گرم، گاهی می‌تواند به‌صورت موقت مفید باشد. معیار اصلی همیشه دفترچه خودرو و شرایط واقعی موتور است، نه این تصور که روغن غلیظ‌تر همیشه بهتر محافظت می‌کند. این تصور در عمل خیلی وقت‌ها درست از آب درنمی‌آید.

مطالعه بیشتر: «بهترین روغن موتور 5w30 زیک کدام است؟»

در وضعیت کلد استارت

در استارت سرد، 20W-50 سخت‌تر از 10W-40 جریان پیدا می‌کند. یعنی وقتی موتور تازه روشن می‌شود، روغن دیرتر به میل‌سوپاپ، یاتاقان‌ها، تایپت‌ها و بالای موتور می‌رسد.

این چند ثانیه اول، مهم‌ترین لحظه برای سایش موتور است، چون بیشتر اصطکاک و خشکی همین‌جا رخ می‌دهد. اگر هوا سرد باشد یا خودرو صبح‌ها زیاد استارت بخورد، این غلیظ بودن می‌تواند به ضرر موتور تمام شود. در چنین شرایطی، 10W-40 معمولاً انتخاب روان‌تر و منطقی‌تری است، چون سریع‌تر پمپ می‌شود و موتور زودتر به حالت عادی روغن‌کاری می‌رسد.

در دمای کاری

در دمای کاری، 20W-50 از 10W-40 غلیظ‌تر می‌ماند و فیلم روغن ضخیم‌تری تشکیل می‌دهد. این موضوع در موتورهای فرسوده یا موتورهایی که لقی داخلی‌شان بیشتر شده، گاهی باعث می‌شود صدای موتور کمتر شود یا مصرف روغن پایین بیاید.

دلیلش این است که روغن غلیظ‌تر راحت‌تر از فاصله‌های بزرگ‌تر عبور نمی‌کند و نشتی داخلی یا عبور روغن از رینگ‌ها را تا حدی کم می‌کند. اما این اتفاق همیشه نشانه بهتر شدن واقعی وضعیت موتور نیست؛ خیلی وقت‌ها فقط علائم را موقتاً کم می‌کند و مشکل اصلی، مثل ساییدگی رینگ، خرابی لاستیک سوپاپ یا افت فشار روغن، سر جایش باقی می‌ماند.

در بحث فشار روغن

از نظر فشار روی پمپ روغن و گردش روغن، 20W-50 موتور را بیشتر درگیر می‌کند. پمپ روغن باید برای جابه‌جا کردن آن انرژی بیشتری مصرف کند و همین می‌تواند اندکی به افزایش مصرف سوخت منجر شود.

در موتورهای جدید که کانال‌های روغن و تلرانس قطعات با دقت بالاتری طراحی شده‌اند، این غلیظی اضافی گاهی جریان روغن را از حالت ایده‌آل خارج می‌کند. نتیجه‌اش ممکن است عملکرد ضعیف‌تر تایپت‌ها، تأخیر در باز و بسته شدن بعضی مکانیزم‌های زمان‌بندی سوپاپ، یا حتی صدای غیرعادی در زمان سرد بودن موتور باشد.

در آب و هوای گرم و تابستان

در آب‌وهوای گرم، 20W-50 بیشتر از 10W-40 حس می‌شود. اگر خودرو در گرمای شدید، ترافیک سنگین، یا کارکرد طولانی زیر فشار باشد، روغن غلیظ‌تر می‌تواند در بعضی موتورهای قدیمی کمک کند که فشار روغن کمتر افت کند.

به همین دلیل است که در بعضی خودروهای کارکرده یا موتوری که سال‌ها کار کرده، مکانیک‌ها سراغ این گرانروی می‌روند. با این حال، این انتخاب فقط وقتی قابل دفاع است که سازنده آن را مجاز دانسته باشد یا موتور واقعاً به روغن غلیظ‌تر نیاز داشته باشد. برای موتور سالمی که برای 10W-40 طراحی شده، غلیظ‌تر کردن روغن لزوماً به معنی محافظت بیشتر نیست.

مصرف سوخت و کارکرد روان

از نظر مصرف سوخت و نرمی کارکرد، معمولاً با 20W-50 کمی افت بازده دیده می‌شود. موتور برای چرخاندن روغن غلیظ‌تر انرژی بیشتری می‌خواهد و ممکن است شتاب‌گیری نرم و سبک قبلی را نداشته باشد.

این تفاوت در بعضی خودروها خیلی کم است، اما در برخی موتورهای حساس یا کوچک‌تر، محسوس‌تر می‌شود. اگر رانندگی شهری دارید و توقف و حرکت زیاد است، این موضوع بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

در موتورهای قدیمی

در موتورهای فرسوده، 20W-50 گاهی انتخاب موقت قابل قبول است. اگر موتور روغن کم می‌کند، دود آبی دارد، فشار روغن در حالت گرم پایین می‌آید یا صدای یاتاقان و سوپاپ زیاد شده، روغن غلیظ‌تر ممکن است مدتی اوضاع را آرام‌تر نشان دهد. اما این کار درمان نیست. اگر علت اصلی، مثل رینگ ضعیف، کاسه‌نمد خراب، واشرها، یا افت روغن‌کاری باشد، باید ریشه مشکل بررسی شود. اضافه‌کردن روغن غلیظ فقط زمان می‌خرد.

در خودروهای جدید

در موتورهای جدید، توربو، VVT و طراحی‌های دقیق‌تر، 20W-50 معمولاً انتخاب مناسبی نیست مگر صریحاً در دفترچه مجاز شده باشد. این موتورها به جریان سریع، روغن‌کاری دقیق و گرانروی مشخص وابسته‌اند. روغن خیلی غلیظ می‌تواند پاسخ سیستم‌های هیدرولیکی را کند کند و در بلندمدت به نرمی عملکرد موتور آسیب بزند. در بعضی خودروها حتی خطاهای مرتبط با فشار یا زمان‌بندی روغن هم ممکن است ظاهر شود.

مطلب مرتبط: «روغن موتور SQ اس کیو چیست؟ بررسی سطح کیفی API SQ»

تفاوت روغن ۵ ۴۰ با ۱۰ ۴۰ چیست؟

تفاوت اصلی روغن 5W-40 و 10W-40 در رفتار آن‌ها هنگام استارت سرد است، نه در دمای کاری موتور. هر دو در گرما با درجه‌ی 40 کار می‌کنند، یعنی وقتی موتور به دمای عادی می‌رسد، غلظت نهایی‌شان تقریباً در یک سطح قرار می‌گیرد.

تفاوت مهم در عدد اول است: 5W در سرما روان‌تر از 10W است و سریع‌تر به قطعات موتور می‌رسد. همین ویژگی باعث می‌شود 5W-40 برای استارت صبحگاهی، هوای سرد و موتورهای حساس، انتخاب نرم‌تر و دقیق‌تری باشد. در مقابل، 10W-40 هم روغن رایجی است و در بسیاری از خودروها عملکرد کاملاً مناسبی دارد، مخصوصاً در آب‌وهوای معتدل تا گرم.

روغن ۲۰ ۵۰ برای چه فصلی است؟

روغن موتور بنزینی 20W-50 بیشتر برای هوای گرم و فصل‌های گرم‌تر مناسب است، چون در دمای بالا غلیظ‌تر از روغن‌های سبک‌تر باقی می‌ماند و می‌تواند فیلم روغن پایدارتری روی قطعات موتور ایجاد کند. به همین دلیل، در تابستان، مناطق گرمسیر، یا برای خودروهایی که در ترافیک سنگین و دمای بالا کار می‌کنند، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با این حال، در هوای سرد و زمستان انتخاب ایده‌آلی نیست، چون در استارت سرد دیرتر روان می‌شود و روغن‌رسانی اولیه را کند می‌کند. اگر خودرو قدیمی باشد یا موتور کمی فرسوده شده باشد، گاهی در مناطق گرم می‌تواند قابل قبول باشد، اما معیار اصلی همیشه توصیه سازنده و شرایط واقعی موتور است.

ترکیب روغن ۱۰ ۴۰ با ۲۰ ۵۰

ترکیب روغن 10W-40 با 20W-50 به‌طور کلی توصیه نمی‌شود، چون نتیجه نهایی دیگر دقیقاً همان مشخصات استاندارد هیچ‌کدام از دو روغن را ندارد. وقتی دو روغن با گرانروی متفاوت را مخلوط می‌کنید، عددهای نهایی به‌صورت ساده و قابل اعتماد قابل پیش‌بینی نیستند، چون فرمول افزودنی‌ها، پایه روغن، و رفتار ویسکوزیته هر برند هم با هم فرق می‌کند. ممکن است روغن نهایی کمی غلیظ‌تر از 10W-40 و سبک‌تر از 20W-50 شود، اما این به معنی یک روغن مهندسی‌شده و مطمئن نیست.

اگر این کار به‌صورت اضطراری و برای رساندن خودرو تا تعمیرگاه انجام شود، معمولاً فاجعه فوری ایجاد نمی‌کند، به‌خصوص اگر هر دو روغن از یک نوع پایه و برای موتور بنزینی معمولی باشند. اما برای استفاده دائمی کار درستی نیست، چون استارت سرد، فشار روغن، پایداری در دمای بالا و عملکرد موتور را از حالت استاندارد خارج می‌کند. در بعضی موتورهای حساس، این مخلوط می‌تواند به عملکرد تایپت‌ها، VVT و روغن‌رسانی اولیه آسیب بزند.

سوالات متداول