روغن موتور اس ان پلاس (SN Plus) چیست؟ فرق روغن SN با SN Plus

روغن موتور SN پلاس چیست و چه تفاوتی با نمونه‌های قبلی بخصوص روغن SN دارد؟ آیا واقعا ارزش هزینه بیشتر را داشته و به شکل کلی مناسب چه خودروهایی است؟ صنعت خودروسازی در دهه گذشته با هدف کاهش مصرف سوخت و آلودگی، به سمت کوچک‌سازی پیشرانه‌ها و ترکیب فناوری توربوشارژر با پاشش مستقیم سوخت (TGDI) حرکت کرد، تغییری بنیادین که تنش‌های حرارتی و مکانیکی روغن موتور را به سطحی بی‌سابقه رساند و پدیده‌ای ویرانگر به نام احتراق زودرس در دور پایین (LSPI) را پدید آورد.

استاندارد API SN Plus حاصل یک بازنگری ضروری و سریع در شیمی روانکارها برای سازگاری با این موتورهای مدرن بود تا با اصلاح بسته مواد افزودنی و شوینده‌های کلسیمی، موتور را در برابر ضربات خردکننده احتراق ناخواسته محافظت کند. روغن موتور اس ان پلاس دارای یک تعریف مشخص کیفی و ویژگی فنی است که در ادامه آن را می‌خوانیم.

روغن SN پلاس چیست؟

استاندارد روغن موتور API SN Plus یک سطح کیفی ارتقایافته از انستیتو نفت آمریکا است که در سال ۲۰۱۸ به‌عنوان یک مکمل حیاتی و پاسخی مهندسی به چالش‌های نسل جدید پیشرانه‌ها معرفی شد.

با فراگیر شدن موتورهای بنزینی مدرن مجهز به سیستم توربوشارژ و پاشش مستقیم سوخت (TGDI)، پدیده‌ای مخرب و غیرقابل‌پیش‌بینی به نام «احتراق زودرس در دور پایین» یا LSPI (Low-Speed Pre-Ignition) صنعت خودروسازی را شوکه کرد؛ اتفاقی که در آن مخلوط سوخت و هوا پیش از جرقه‌زدن شمع و در دورهای پایین زیر فشار سنگین، خودبه‌خود مشتعل شده و فشار ناگهانی وحشتناکی به پیستون‌ها و شاتون‌ها وارد می‌کند که می‌تواند در کسری از ثانیه موتور را متلاشی کند.

تحقیقات عمیق متالورژی و شیمی روانکارها نشان داد فرمولاسیون بسته‌های افزودنی، به‌ویژه مقادیر بالای پاک‌کننده‌های پایه کلسیم در استانداردهای قدیمی‌تر مانند API SN، عامل کاتالیزور و تحریک‌کننده این احتراق زودهنگام هستند.

استاندارد SN پلاس دقیقاً با بازطراحی بنیادین این شیمی متولد شد؛ مهندسان با کاهش چشمگیر یا جایگزینی کلسیم با شوینده‌های مبتنی بر منیزیم و اصلاح ترکیب روی، گوگرد و فسفر، توانستند تمایل روغن به ایجاد قطرات مشتعل‌شونده در محفظه احتراق را مهار کنند و سد دفاعی محکمی در برابر LSPI بسازند.

تفاوت روغن SN با SN plus

اگر قصد خرید روغن موتور را دارید، باید بدانید که روغن‌های API SN و API SN Plus هر دو برای موتورهای بنزینی طراحی شده‌اند؛ اما SN Plus نسخه تکمیل‌شده استاندارد SN است. مهم‌ترین تفاوت آن‌ها، محافظت بهتر SN Plus از موتورهای توربوشارژ مجهز به پاشش مستقیم سوخت در برابر پدیده احتراق زودرس در دور پایین (LSPI) است. بنابراین، تفاوت این دو استاندارد بیشتر به نیاز موتورهای بنزینی جدید مربوط می‌شود و SN Plus الزاماً نشان‌دهنده تفاوت در گرانروی روغن، مانند 5W-30 یا 10W-40، نیست.

مورد مقایسه	API SN	API SN Plus
زمان معرفی	سال ۲۰۱۰	سال ۲۰۱۸
نوع استاندارد	استاندارد اصلی روغن موتور بنزینی	مکمل و نسخه ارتقایافته SN
کاربرد عمومی	موتورهای بنزینی تنفس طبیعی و برخی موتورهای جدیدتر	به‌ویژه موتورهای بنزینی توربوشارژ و پاشش مستقیم
محافظت در برابر LSPI	الزام آزمایشی مشخصی ندارد	برای کاهش احتمال LSPI آزمایش و تأیید می‌شود
محافظت از توربوشارژر	مناسب، مطابق الزامات SN	مناسب‌تر برای شرایط سخت موتورهای توربوشارژ جدید
کنترل رسوب و اکسیداسیون	سطح مطلوب	مشابه SN، همراه با الزامات تکمیلی مربوط به LSPI
سازگاری با موتورهای قدیمی‌تر	بله، با رعایت توصیه خودروساز	بله؛ در بیشتر موارد می‌تواند جایگزین SN شود
ارتباط با گرانروی	مستقل از گرانروی است	مستقل از گرانروی است
وضعیت فعلی	استاندارد قدیمی‌تر	از SN جدیدتر است، اما پس از آن API SP معرفی شده است

در نتیجه، اگر سازنده خودرو روغن SN را توصیه کرده باشد، معمولاً می‌توان از SN Plus با گرانروی مناسب استفاده کرد. برای خودروهای توربوشارژ و پاشش مستقیم، SN Plus انتخاب مناسب‌تری از SN است؛ البته امروزه استاندارد جدیدتر API SP پوشش کامل‌تر و محافظت بیشتری را ایجاد خواهد کرد.

مطلب مرتبط: «درپوش فیلتر روغن 206 پلاستیکی یا فلزی؟»

ویژگی‌های روغن SN پلاس

تحول در ساختار پیشرانه‌ها و ظهور موتورهای توربوشارژ کم‌حجم، نیازمند نسلی از روانکارها بود که بتوانند فراتر از استانداردهای سنتی عمل کنند و در برابر تنش‌های شدید حرارتی و احتراقی دوام بیاورند. استاندارد API SN Plus با بازنگری عمیق در شیمی روغن‌های پایه و اصلاح بسته ادتیوها، ویژگی‌های منحصربه‌فردی را به دنیای خودرو عرضه کرد:

مهار پدیده احتراق زودرس در دور پایین

اصلی‌ترین شناسه فنی روغن‌های SN پلاس، مهندسی مجدد پاک‌کننده‌ها از طریق کاهش شوینده‌های پایه کلسیم و جایگزینی آن‌ها با ترکیبات پایدارتر منیزیم است.

این اصلاح ساختاری، تمایل روغن نفوذکرده به دیواره سیلندر را برای تشکیل قطرات مشتعل‌کننده در دورهای پایین از بین می‌برد و پیشرانه را در برابر پدیده مخرب LSPI و شکست ناگهانی پیستون‌ها کاملاً مصون می‌سازد.

پایداری حرارتی فوق‌العاده در تماس با توربوشارژر

شفت و یاتاقان‌های توربوشارژر در دمای سرسام‌آوری کار می‌کنند که می‌تواند روغن‌های معمولی را دچار پختگی، کربنیزه شدن و ایجاد رسوبات سخت کند.

فرمولاسیون این رده کیفی به گونه‌ای پایدار شده که در اوج تنش‌های گرمایی، لایه محافظتی خود را حفظ کرده و مسیرهای حساس خنک‌کاری و روانکاری توربو را تمیز و باز نگه می‌دارد.

کنترل اکسیداسیون و ممانعت از تشکیل لجن اسیدی

ترکیب سوخت‌های مدرن با فشردگی هوای توربوشارژر، روند اکسیداسیون روغن را تسریع می‌کند. افزودنی‌های آنتی‌اکسیدان پیشرفته در این استاندارد، مانع از غلیظ شدن زودرس روغن و تشکیل لجن‌های اسیدی می‌شوند و سیالیت روانکار را در تمام طول دوره کارکرد و در ترافیک‌های سنگین شهری پایدار نگه می‌دارند.

حفاظت دقیق از مجموعه زنجیر تایم

با ورود ذرات دوده میکروسکوپی ناشی از پاشش مستقیم به درون روغن، خطر سایش و کشیدگی لینک‌های زنجیر تایم بالا می‌رود. فرمول ارتقایافته این استاندارد با دربرگرفتن ادتیوهای ضد سایش فسفر و روی با غلظت بهینه، از برهم خوردن تایمینگ سوپاپ‌ها و سایش بحرانی اجزای متحرک فلزی جلوگیری می‌کند.

انطباق و سازگاری کامل با استانداردهای پیشین

این روغن از ویژگی سازگاری رو به عقب بهره می‌برد، به این معنا که تمامی آزمایش‌ها و شاخصه‌های استانداردهای قدیمی‌تر نظیر API SN و SM را پاس کرده است. مالکان خودروهایی با موتورهای تنفس طبیعی قدیمی‌تر می‌توانند این روغن را با آسودگی خاطر استفاده کنند و از مزایای خلوص بالاتر و پاک‌کنندگی ملایم‌تر آن برای افزایش طول عمر قطعات موتور بهره ببرند.

روغن موتور اس ان پلاس مناسب چه خودروهایی است؟

انتخاب روانکار مناسب رابطه مستقیمی با فناوری ساخت پیشرانه، سیستم سوخت‌رسانی و میزان تنش‌های حرارتی قطعات داخلی دارد. اگرچه فرمولاسیون API SN Plus اختصاصاً برای پاسخ به چالش‌های مهندسی پیشرانه‌های نسل جدید و محافظت از آن‌ها در برابر پدیده مخرب احتراق زودرس در دور پایین (LSPI) بازطراحی شده است، ویژگی سازگاری رو به عقب (Backward Compatibility) این استاندارد باعث شده تا دامنه وسیعی از خودروها بتوانند با رعایت گرانروی (Viscosity) توصیه‌شده در دفترچه راهنما، از مزایای حفاظتی آن بهره‌مند شوند.

این سطح کیفی برای گروه‌های زیر ایده‌آل و مناسب است:

خودروهای مجهز به موتور توربوشارژ با پاشش مستقیم سوخت (TGDI / GDI)

تمام خودروهای چینی، کره‌ای، ژاپنی و اروپایی مدرن که از موتورهای کم‌حجم توربو با پاشش مستقیم استفاده می‌کنند (مانند محصولات چری، جک، فیدلیتی، دیگنیتی، هیوندای، کیا، رنو و فولکس‌واگن) و در معرض خطر جدی پدیده LSPI قرار دارند.

خودروهای توربوشارژ با پاشش چندنقطه‌ای (MPi)

خودروهایی مانند دنا پلاس توربو، سورن پلاس توربو و شاهین که به دلیل حرارت بسیار بالای شفت توربوشارژر، به روغنی با پایداری حرارتی عالی و مقاومت در برابر تشکیل رسوبات کربنی نیاز دارند.

خودروهای نیازمند استانداردهای API SN یا API SM

پیشرانه‌های تنفس طبیعی مدرن و نیمه‌مدرن که در دفترچه راهنمای آن‌ها سطح کیفی SN یا پایین‌تر قید شده است و استفاده از SN پلاس در آن‌ها پایداری اکسیداسیون بالاتر و کنترل تمیزتر لجن موتور را به همراه دارد.

پیشرانه‌های مجهز به زنجیر تایم (Timing Chain)

خودروهایی که مکانیزم زمان‌بندی سوپاپ آن‌ها با زنجیر فلزی کار می‌کند و نیازمند محافظت ویژه در برابر سایش میکروسکوپی ناشی از ذرات دوده معلق در روغن هستند.

تفاوت روغن موتورهای اس ان پلاس SN Plus و اس پی SP

پیش از انتخاب روغن موتور اس ان پلاس، بد نیست که مقایسه آن با روغن موتور اس پی را هم ببینید. صنعت روانکارها پس از معرفی اضطراری استاندارد API SN Plus در سال ۲۰۱۸ برای پاسخ به بحران احتراق زودرس در دور پایین (LSPI)، در سال ۲۰۲۰ استاندارد جامع و تکامل‌یافته API SP را معرفی کرد.

در حالی که SN Plus بیشتر نقش یک به‌روزرسانی تک‌منظوره برای مهار ضربات مخرب LSPI در موتورهای بنزینی مدرن را ایفا می‌کرد، استاندارد SP با هدف پاسخگویی به الزامات مصرف بهینه سوخت، کاهش آلایندگی و افزایش طول عمر قطعات حساس مکانیکی، آزمون‌های بسیار سخت‌گیرانه‌تری را برای حفاظت همه‌جانبه از پیشرانه وضع نمود.

شاخصه مقایسه	استاندارد روغن API SN Plus	استاندارد روغن API SP
سال معرفی رسمی	۲۰۱۸	۲۰۲۰
ماهیت استاندارد	نسخه تکمیلی و اضطراری استاندارد SN	نسل کاملاً جدید و بازطراحی‌شده استانداردهای API
مهار احتراق زودرس (LSPI)	سطح استاندارد و مؤثر	آزمون‌های سخت‌گیرانه‌تر و محافظت پایدارتر در کارکرد طولانی
محافظت از زنجیر تایم	آزمون اختصاصی و مشخصی ندارد	الزامات شدید در برابر سایش میکروسکوپی و کشیدگی زنجیر
مقاومت در برابر اکسیداسیون	مناسب برای تنش‌های دمایی توربوشارژر	پایداری بسیار بالاتر در برابر تخریب حرارتی و غلیظ‌شدن روغن
پاک‌کنندگی و رسوب‌زدایی پیستون	متمرکز بر تعدیل کلسیم جهت کنترل LSPI	جلوگیری پیشرفته از تشکیل لجن، دوده و لعاب در شیار رینگ‌ها
استاندارد بین‌المللی متناظر	استاندارد ILSAC GF-5	استاندارد ILSAC GF-6A و GF-6B (کاهش مصرف سوخت)
سازگاری با سیستم‌های هیبریدی	پشتیبانی پایه‌ای	بهینه‌سازی‌شده برای شرایط استارت-استاپ مکرر موتورهای هیبرید
وضعیت سازگاری رو به عقب	جایگزین مناسب برای استانداردهای SN و SM	پوشش کامل تمامی استانداردهای پیشین (SN Plus ،SN و پایین‌تر)

آیا برند زیک روغن موتور اس ان پلاس دارد؟

برند ZIC رده SN Plus را در محصولاتش داشته است؛ البته به شکل گذاری تاریخی. محصولاتی مانند ZIC X7 5W-30، ZIC X7 FE و برخی نسخه‌های ZIC X9 و ZIC X5 در کاتالوگ‌های قدیمی‌تر با رده API SN Plus (و ILSAC GF-5/GF-6) عرضه می‌شدند و فرمول ضد-LSPI آن‌ها برای موتورهای توربوشارژ پاشش مستقیم طراحی شده بود.

اما نکته مهم این است که در کاتالوگ رسمی به‌روز SK enmove، نسخه‌های فعلی خانواده X7 و X9 و ZIC TOP به استاندارد جدیدتر API SP ارتقا یافته‌اند؛ استانداردی که تمام الزامات ضد-LSPI همان SN Plus را به همراه آزمون‌های سخت‌گیرانه‌تر حفاظت از زنجیر تایم و کنترل رسوبات در خود دارد.

روغن موتور SK ZIC ZERO 0W-30 SN+/C3 از جمله این محصولات است که در بازار با این سطح کیفی عرضه شده و در فروشگاه روگانو موجود است.

سوالات متداول